Atasözleri

Atasözleri | Atasözleri ve Anlamları | Atasözleri Sözlüğü



Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından oluşturulmuş en son Türkçe Atasözleri ve anlamları, atasözleri sözlüğü, Örnek cümle içinde kullanımını sizlere sunuyoruz. Atasözleri sözlüğümüz, yüzlerce atasözleri anlamını ve örnek cümlelerini içermektedir. En çok kullanılan atasözleri,

Atasözü Nedir;

Atasözleri ; Uzun gözlem ve deneyimler sonucu oluşmuş, bilgi ve öğüt veren kalıplaşmış sözlere atasözü denir.

Atasözlerin Özellikleri;

1.  Atasözlerinin söyleyeni belli değildir, atasözleri halkın ortak malıdır.
2. Atasözleri kalıplaşmış sözlerdir. Bu yüzden atasözünü oluşturan sözcükler yerine başka sözcükler getirilemez, sözcüklerin sıralanışında da değişiklik yapılamaz

Örnek
“Damlaya damlaya göl olur. ” atasözünde bulunan “göl” sözcüğünün yerine “havuz” sözcüğünü getiremeyiz. Sözcüklerin yerlerini değiştirip “Göl damlaya damlaya olur.” da diyemeyiz. Atasözlerinin hepsi tamamlanmış bir yargı bildirir. Bu nedenle atasözleri cümle değeri taşır

3. Atasözlerinin birçoğunda mecazlı bir söyleyiş vardır.

Örnek
“Terzi kendi söküğünü dikemez ” atasözü, “İnsanlar başkalarına yaptıkları hizmetleri kendilerine yapamazlar.” anlamını taşır. Bu atasözünün terziyle,  sökükle bir ilgisi yoktur.

4. Atasözlerinin bazıları karşıt durumları anlatır.

Örnek
» Fazla mal göz çıkarmaz.  → Azıcık aşım, kaygısız başım.

» İyilik eden iyilik bulur. → İyilikten maraz doğar.

5. Çok az da olsa gerçek anlam taşıyan atasözleri de vardır.

Örnek
» Dost ile ye, iç; alışveriş etme.» Bugünün işini yarına bırakma.

6. Atasözlerinin bazıları aynı veya yakın anlamlıdır.

Örnek
» Mum dibine ışık vermez.  ↔ Terzi kendi söküğünü dikemez.

» Körle yatan şaşı kalkar. ↔ Üzüm üzüme baka baka kararır. ↔ İsin yanına varan is, misin yanına varan mis kokar.

Atasözleri ve Deyimleri Arasındaki Benzerlikler ve Farklılıklar;

Atasözleri ve Deyimlerin Ortak Özellikleri;

1. Çok eski zamanlardan günümüze ulaştıkları için kimin tarafından söylendikleri belli değildir.

2. Kısa ve özlü sözlerdir. Yani az sözcükle çok şey anlatırlar.

3. Kalıplaşmış sözlerdir. Herhangi bir değişikliğe uğramazlar.

4. Genellikle mecaz anlam taşırlar.

Atasözü ile Deyimler Arasındaki Farklar;

1. Atasözleri cümle şeklindeyken, deyimler çoğunlukla söz grubu şeklindedir.

Örnek
» İşleyen demir ışıldar. (atasözü)» İki yakası bir araya gelmemek (deyim)

2. Atasözleri tüm zamanlar için ve herkes için geçerlidir. Deyimler ise anlık durumlar için ve sözü söyleyen kişi ya da kişiler için geçerlidir.

Örnek
“Öfkeyle kalkan zararla oturur” sözü her zaman ve herkes için geçerli olduğu için atasözüdür» “kulak kabartmak” sözü anlık bir durumu bildirdiği için deyimdir.

3. Atasözleri topluma öğüt verirken, deyimler sadece içinde bulunulan durumları bildirir. Yani deyimlerin ders verme özelliği yoktur.

Örnek
» “Çobansız koyunu kurt kapar.” sözü ders verdiği için atasözüdür.» “Burnu havada olmak” sözü ise öğüt verme amacı taşımadığı için deyimdir.
Özdeyişler (Vecizeler)

Bir düşünceyi kısa ve özlü bir şekilde anlatan, bir veya birkaç cümleden oluşan sözlere özdeyiş (vecize) denir.

Örnek
» Ne kadar bilirsen bil, söylediklerin karşındakinin anlayabileceği kadardır. (Mevlâna)
Boş bir çuvalın ayakta durması zordur. (B. Franklin)

Özdeyişler ile  Atasözleri Arasındaki Farklar;

Özdeyişlerin atasözlerinden farkı söyleyeninin ya da yazanının belli olmasıdır.

Özdeyişlerin söyleyeni / yazanı bellidir; atasözleri ise anonimdir, söyleyeni belli değildir.

Özdeyişler de tıpkı atasözleri gibi yaşanan olaylardan, gözlemlerden ve deneyimlerden çıkarılan sonuçlara, derslere dayanır.

TÜM ATASÖZLERİ İÇİN TIKLAYINIZ

Atasözleri, Türk kültüründe derin bir anlam taşıyan ve genellikle deneyimleri veya toplumsal değerleri yansıtan özlü sözlerdir. Bu atasözleri, geçmişten günümüze kadar nesiller boyunca aktarılarak bugünlere ulaşmıştır. İşte bazı önemli atasözleri ve anlamları:

Başlık: Atasözleri ve Anlamları

HTML Bold tagı ile işaretlenmiş atasözleri:
1. Ağaç yaşken eğilir.
(Genç yaşlarda kazanılan alışkanlıkların, kişinin karakterini şekillendirdiğini ifade eder.)

2. Ateş düştüğü yeri yakar.
(Bir felaket yaşandığında, en fazla zarar görenler yakın çevredeki insanlardır.)

3. Az kararlılık, çok dala konar.
(Kararsız kişilerin, birçok farklı düşünce veya ideolojiye sığınması durumunda başarıya ulaşamayacağını ifade eder.)

4. Damlaya damlaya göl olur.
(Küçük başarılara adım adım ilerleyerek büyük başarılar elde edilebileceğini ifade eder.)

5. Dost kara günde belli olur.
(Zor zamanlarda insanın gerçek dostlarını tanıdığını ifade eder.)

Başlık: Atasözleri Sözlüğü

HTML Bold tagı ile işaretlenmiş atasözleri:

1. Avcı ne kadar uğraşsa, Tavşan dağa küsmüş.
(Kötü niyetli insanların, karşı tarafa zarar vermek için ellerinden geleni yapsa da bazen değişim veya kaçış mümkün olmaz.)

2. Bir insan, bir insanın tercümanıdır.
(Bir kişinin düşünceleri ve duyguları, diğer kişi tarafından anlaşılabilir veya yorumlanabilir.)

Başlık: Teşbihler ve Anlamları

HTML Bold tagı ile işaretlenmiş atasözleri:

1. Alışmak, aşinadır.
(Bir şeye veya duruma uzun süre maruz kalmak, insanın ona alışmasını sağlar.)

2. Balık baştan kokar.
(Bir sorunun veya yanlışın kaynağı, genellikle sorumluluk taşıyan kişidir.)

Tablolarla değiştirilmiş yeniden yazılan atasözleri:

| Atasözü | Anlamı |
|——————————————–|——————————————————————————|
| Ağaç yaşken eğilir. | Genç yaşta kazanılan alışkanlıklar, kişinin karakterini şekillendirir. |
| Ateş düştüğü yeri yakar. | Felaket yaşandığında, en çok zarar görenler yakın çevredeki insanlardır. |
| Az kararlılık, çok dala konar. | Kararsız kişiler, birçok farklı düşünce veya ideolojiye sığınarak başarısız olur. |
| Damlaya damlaya göl olur. | Küçük başarılarla büyük başarılar elde edilebilir. |
| Dost kara günde belli olur. | Zor zamanlarda gerçek dostlar tanınır. |
| Avcı ne kadar uğraşsa, Tavşan dağa küsmüş. | Kötü niyetli insanların karşı tarafta zarar vermek için ellerinden geleni yapmalarına rağmen bazen değişim veya kaçış mümkün olmaz. |
| Bir insan, bir insanın tercümanıdır. | Bir kişinin düşünceleri ve duyguları, diğer kişi tarafından anlaşılabilir veya yorumlanabilir. |
| Alışmak, aşinadır. | Uzun süre bir şeyle veya durumla karşılaşmak, o şeye veya duruma alışmayı sağlar. |
| Balık baştan kokar. | Bir sorunun veya yanlışın kaynağı genellikle sorumluluk taşıyan kişidir. |

Bu ders anlatımında, atasözlerinin önemine ve anlamlarına vurgu yapıldı. Bu atasözleri, geçmişten günümüze kadar nesilden nesile aktarılmasıyla bugünlere gelmiştir. Atasözleri genellikle öğüt verici veya toplumun genel değerlerini ifade edici niteliktedir. Bu nedenle, atasözlerini öğrenmek ve anlamak, kültürel bir birikimi anlamak için önemlidir. Atasözleri, sadece sözlü olarak aktarılmakla kalmaz, aynı zamanda yazılı olarak da kullanılır ve ders anlatımlarında veya yazılı metinlerde değerli birer kaynak olabilir.

Like
Like Love Haha Wow Sad Angry

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu